باید‌نبایدهای پیشگیری از سیگاری شدن فرزندان

باید‌نبایدهای پیشگیری از سیگاری شدن فرزندان

 

خانواده‌ها بايد به اين باور برسند که آنان نقش اساسي را در ترويج يا کاهش دخانيات در کشور دارند. براستي چه عاملي موجب مي‌شود که برخي والدين در اين راه موفق اما برخي والدين ديگر که ممکن است حتي خودشان هم لب به سيگار نزده باشند در اين راه شکست خورده و فرزندانشان به سيگار رو آورند؟ بايد‌نبايدهاي پيشگيري از سيگاري شدن فرزندان اين انتظار که فقط با بستن ماليات و اعمال جريمه و برخورد شديد، مصرف دخانيات را در جامعه بدون توجه به نقش خانواده‌ها کنترل کنيم بسيار خوش بينانه است. بر همين اساس، خانواده‌ها بايد به اين باور برسند که آنان نقش اساسي را در ترويج يا کاهش دخانيات در کشور دارند. براستي چه عاملي موجب مي‌شود که برخي والدين در اين راه موفق اما برخي والدين ديگر که ممکن است حتي خودشان هم لب به سيگار نزده باشند در اين راه شکست خورده و فرزندانشان به سيگار رو آورند؟ نخستين کاري که والدين در نبرد براي داشتن زندگي عاري از مواد دخاني مي‌توانند انجام دهند، يادگيري و شناخت انواع مواد دخاني است. اين يادگيري موجب مي‌شود والدين موقعيت خوبي براي بحث صريح و رک با فرزند خود کسب کنند. بر اساس گزارشي از ايرنا، بسيار مهم است که والدين فرزندان خود را تشويق به انجام فعاليت‌هايي سرگرم کننده‌اي کنند که آن‌ها را خوشحال مي‌کند. فعاليت‌هاي ورزشي، مذهبي و تفريحي مي‌تواند جايگزين مناسبي براي مواد دخاني باشد؛ همچنين صحبت درباره قوانين رفتاري و وضع صريح آن‌ها و مشخص کردن محدوديت‌هاي قابل درک آن براي والدين و فرزندان از اهميت زيادي برخوردار است. پيشگيري از سيگاري شدن فرزندان پيشگيري از سيگاري شدن فرزندان با انجام اين مراحل مي‌تواند آغاز شود: مرحله اول؛ درک کردن و فهميدن: «مي‌دانم دوستانت تو را براي مصرف سيگار تحت فشار مي‌گذارند» مرحله دوم؛ تاکيد: «به عنوان پدر يا مادر نمي‌توانم به تو اجازه دهم درگير فعاليت‌هاي آسيب رسان يا مضر شوي» مرحله سوم؛ حمايت کننده: «من به تو کمک مي‌کنم روشي را براي ˈنهˈ گفتن به سيگار پيدا کني» مرحله چهارم؛ خودارزيابي: «آيا رفتار ناشايست من روي فرزندم تاثير منفي و بد مي‌گذارد؟» عوامل شکست پيشگيري از سيگاري شدن فرزندان رفتارهايي که برخي والدين براي پيشگيري از رويکرد فرزندشان به مواد دخاني انجام مي‌دهند در صورت رخ دادن موارد زير نمي‌تواند موفق باشد و حتي ممکن است وضعيت را بد‌تر کند: اول؛ طعنه: «فکر نکن نمي‌فهمم داري چه کاري مي‌کني!» دوم؛ تهمت: «تو دروغ مي‌گويي!» سوم؛ برچسب زدن: «تو فرد خيلي بدي هستي!» چهارم؛ همدردي طلبي: «نمي‌دوني چقدر منو اذيت مي‌کني!» پنجم؛ سرزنش خود: «همه ش تقصير منه!» نقش والدين در جلوگيري از استعمال دخانيات در مدارس خانواده‌ها نفوذ زيادي روي برداشت و نگرش دانش آموزان در مورد استعمال دخانيات دارند و اعضاي خانواده بايد تا حدامکان در برنامه‌هاي پيشگيري از دخانيات مشارکت فعال داشته باشند. برنامه‌هاي آموزشي که شامل تکاليف تعاملي براي والدين و ديگر اعضاي خانواده است نه تنها موجب افزايش بحث‌هاي آموزشي در اين موضوع مهم مي‌شود بلکه منجر به اجراي سياست‌هاي بهتر در مورد مصرف دخانيات در خانه نيز شده و حتي بزرگسالان سيگاري را تشويق به ترک سيگار مي‌کند. خانواده‌هاي سيگاري و آسيبي که به کودکانشان مي‌زنند تقريبا نيمي از کودکان جهان در معرض هواي آلوده و استنشاق تحميلي دود سيگار والدينشان قرار دارند. در هر مکاني که دخانيات مصرف مي‌شود، فرد در معرض دود آن قرار مي‌گيرد و طبق برآورد سازمان جهاني بهداشت، بيش از ۷۰۰ ميليون کودک در جهان در معرض استنشاق تحميلي دود سيگار قرار دارند که اين آلودگي به ويژه در خانه بيشتر است. به گفته مديرکل آموزش ارتقاي سلامت وزارت بهداشت، درمان و آموزش پزشکي، مصرف قليان و سيگار در کشور از يک ناهنجاري به يک هنجار تبديل شده و خانواده‌ها در کنار هم از قليان استفاده مي‌کنند در حاليکه حتي مواد باقي مانده از اين محصولات براي کودکان مضر است. دکتر «شهرام رفيعي فر» مي‌افزايد: والديني که سيگار مي‌کشند ۹۰ درصد نيکوتين و ۱۴ نوع ماده سيمي سيگار آن‌ها روي اثاثيه خانه باقي مي‌ماند و سلامت کودکان را در معرض خطر قرار مي‌دهد. وي تصريح مي‌کند: زماني مصرف سيگار در جامعه قبح داشت اما اکنون با ورود قليان، خانواده‌ها در کنار يکديگر در پارک و بوستان و اماکن تفريحي قليان مي‌کشند؛ چه بلايي سر ما آمده که اينگونه عمل کرده و فرزندان را به استعمال مواد دخاني تشويق مي‌کنيم. به هرحال با توجه به اينکه سالانه شش ميليون نفر در جهان به علت مصرف دخانيات جان خود را از دست مي‌دهند که ۶۰۰ هزار نفر آن‌ها سيگاري نبوده‌اند بلکه به علت تحميل دود سيگار ديگران جان خود را از دست داده‌اند، والدين بايد بيش از پيش به مضرات استعمال دخانيات براي کودکان توجه کنند و بر مضرات آن اشراف داشته باشند تا بتوانند فرزندان خود را براي دوري از مصرف مواد دخاني قانع کنند.