آشنایی با بیش فعالی کودکان و درمان آن

آشنایی با بیش فعالی کودکان و درمان آن

 اختلال بيش فعالي با کمبود توجه (ADHD) بيماري مزمني است که ميليون ها کودک به آن مبتلا هستند و بعضي از اوقات در بزرگسالي هم ادامه دارد. بيماري بيش فعالي شامل ترکيبي از مشکلات از قبيل مشکل در حفظ توجه، فعاليت زياد و رفتارهاي ناگهاني است. کودکاني که دچار بيش فعالي هستند ممکن است دچار ناراحتي هايي از جمله عزت نفس پايين، مشکل در ارتباط برقرار کردن و عملکرد ضعيف در مدرسه بشوند.

هرچند راهي براي درمان بيش فعالي وجود ندارد، اما مي توان با داروها و مشاوره شدت آن را کم کرد. تشخيص و درمان به موقع بيش فعالي تاثير زيادي بر نتيجه حاصل شده دارد.

نشانه هاي بيماري بيش فعالي

کودکاني که دچار (ADHD) هستند نشانه هايي از خود بروز مي دهند که شامل موارد زير است:

پرحرفي
مشکل در توجه کردن
خيال بافي پي در پي
مشکل در دنبال کردن دستورالعمل ها و تظاهر به گوش نکردن
مشکلات پي در پي در انجام وظايف و فعاليت ها
فراموشکار هستند و مواد مورد نياز خود از جمله کتابها ، مدادها و اسباب بازي هايشان را گم مي کنند
مشکل در اتمام درس و مشق مدرسه، کارهاي عادي و ساير وظايف
راحت گيج و پريشان مي شوند
بي قراري و بخود پيچيدن
مشکل در نشستن و ثابت ماندن
برهم زدن صحبت و بازي ديگران
مشکل در انتظار براي رسيدن نوبتشان
بيشفعالي در پسران بيشتر از دختران رخ مي دهد و علايم بيش فعالي در بين دو جنس نيز ممکن است متفاوت باشد. در پسران اين علائم بيشتر به صورت تحرک و فعاليت زياد و در دختران بشکل بي توجهي خود را نشان بدهد.

چه چيزهايي بيش فعالي نيست

توجه داشته باشيد که تمام علايمي که در بالا ذکر شد اگردر دوره هاي کوتاه و يا غير پي در پي رخ دهد طبيعي بوده و علامت بيش فعالي نمي باشند. همچنين کودکان در بعضي از موقعيت ها و بيماري هاي زير علايمي همچون بيش فعالي از خود نشان مي دهند:

تغييرات ناگهاني زندگي مانند طلاق، مرگ اعضاي خانواده و يا تغيير منزل
تشنج هاي کشف نشده
اضطراب
افسردگي
بيماريهايي که برروي مغز تاثير مي گذارند
دلايل بيش فعالي

هرچند دليل قطعي بيش فعالي هنوز ناشناخته است اما بعضي از عوامل موثر عبارتند از:

افراديکه والدين يا برادران و خاهرانشان دچار بيش فعالي يا بيماري ها رواني ديگر هستند(رابطه خوني)
آلودگي هاي محيطي، مانند سرب که در همه جا يافت مي شود
مادران معتاد، الکلي و يا سيگاري
مسموميت جنين در دوران بارداري
نوزادهاي نارس و زودرس
عوارض و خطرات بيش فعالي

بيش فعالي مي تواند زندگي را براي کودکان سخت کند، کودکاني که بيش فعالي دارند:

معمولا در مدرسه و کلاس با ديگر کودکان مشاجره و درگيري دارند.
صدمات و اتفاقات ديگري نسبت به ساير کودکان براي آنها پيش مي آيد.
عزت نفس پاييني دارند.
مشکل با تعامل و برقراري ارتباط با همسالان و بزرگسالان.
ريسک معتاد و يا الکلي شدن و يا ساير رفتارهاي بزهکارانه در آنها بيشتر است.
هرچند بيش فعالي باعث ابتلا به بيماريهاي ديگر نمي شوند، اما کودکان بيش فعال بيشتر از ساير کودکان در خطر ابتلاء به مشکلات زير هستند:

ناتواني در يادگيري
اضطراب
افسردگي
اختلال دو قطبي
سندرم تورت (تيک هاي عصبي و لکنت زبان)
دزدي، دعوا خراب کردن اموال ديگران(Conduct disorder)
مخالت و گستاخي با بزرگترها (Oppositional defiant disorder)
درمان بيش فعالي

براي درمان بيش فعالي مي بايست از برنامه ها و راهکارهاي متنوعي استفاده کرد و درمان اين بيماري فقط با دارو موثر و مفيد نيست، در ادامه به بيان راهها و آموزشهايي که والدين با يادگيري آن مي توانند به درمان کودک بپردازند، اشاره مي کنيم و شما براي پيدا کردن درمان دارويي مناسب مي بايست حتما به پزشک مراجعه کنيد. بياد داشته باشيد درمان کودک چه از نوع دارويي و چه از نوع رفتاري مي بايست با مشورت با پزشک صورت پذيرد.

از آنجايي که بيش فعالي بيماري پيچيده اي هست و افراديکه به اين بيماري دچار مي شوند، مانند هم نيستند پس ارائه راهکاري موثر براي همه کودکان سخت است. اما بعضي از راهکارها و نکته هاي زير مي تواند به ايجاد فضايي مناسب براي درمان کودک موثر باشد.

به کودکتان محبت و مهرباني کنيد،‌ کودکان به اينکه به آنها توجه و محبت شود و انها را تحسين کنند، نياز دارند. اين ابراز محبت مي تواند هم به شکل بيان زباني و هم به شکل لبخند، بغل کردن و نوازش محبت آميز باشد.
در روز وقتي را براي آشنايي و صحبت با کودکتان بگذاريد. سعي کنيد اين مدت فقط شما پيش او باشيد و کودکان ديگر يا افراد ديگر مزاحم شما نشوند. در اين مدت سعي به درک و تمرکز برروي نقاط مثبت کودکتان کنيد.
راههاي براي افزايش عزت نفس کودکتان بيابيد. کودکاني که دچار بيش فعالي هستند، معمولا در کارهاي هنري و رزمي بهتر عمل مي کنند. سعي کنيد آنها را در کلاسهايي که دوست دارند ثبت نام کنيد. توجه داشته باشيد که بيشتر از حد توان فرزندتان از او انتظار نداشته باشيد.
براي وي محيطي مربوط و مختص خودش بسازيد و آنجارا به شکلي خاص و قابل تشخيص براي کودک سازماندهي کنيد.
موقع حرف زدن با فرزندتان آرام و شمرده صحبت کنيد و هنگام صحبت با وي ارتباط چشمي برقرار نماييد.
برنامه منظمي براي خواب، استراحت و غذا خوردن کودکان تنظيم کنيد. کودکاني که دچار بيش فعالي هستند، به سختي مي توانند خود را با تغييرات تطبيق دهند. اگر مجبوريد تغييري ناگهاني در زندگي بدهيد، حتما از قبل کودکتان را براي آن آماده کنيد و درباره‌ اي تغيير از قبل به او اطلاع دهيد.
از استراحت کافي کودکانتان مطمئن شويد، خستگي علائم بيش فعالي را بدتر مي کند.
از موقعيت هاي ناراحت کننده براي کودکتان تا آنجا که مي توانيد دوري کنيد. نشستن در سخنراني هاي طولاني و يا خريد در فروشگاههاي بزرگ و گيج کننده براي کودک، بعضي از انواع اين موقعيت هاست.
از تنبيه ها و دعواهاي آرام، کوتاه و تاثير گذار استفاده کنيد. مانند قهري کوتاه مدت(البته اينقدر که کودک متوجه کارش بشود).
صبور باشيد. زمانيکه با کودکتان برخورد مي کنيد، حتي زمانيکه وي خارج از کنترل است، صبور باشيد. صبر و آرامش شما مي تواند به کودکتان هم در آرام شدن کمک کند.
در درمان کودک واقع بين باشيد و انتظار درمان يک شبه را نداشته باشيد. براي درمان کودکتان برنامه طولاني مدت بريزيد.
به خودتان استراحت بدهيد، اگر شما خسته و تحت فشار باشيد، تاثير کمتري در درمان کودک داريد.
کودکان دچار بيش فعالي در مدرسه

از مسئولين مدرسه در مورد برنامه هايي که آنها براي کمک به کودکان بيش فعال دارند، سوال کنيد. اين برنامه ها شامل، سنجش کودک، تنظيم برنامه درسي براي کودک دچار بيش فعالي، تغيير در ظاهر کلاس، تکنيک ها آموزشي مناسب کودکان بيش فعال و همکاري بين والدين و معلمان مي شود.
با معلمان کودکتان صحبت کنيد و از کارهايي که آنها براي کمک به کودکتان در کلاس انجام مي دهند، حمايت نماييد. مطمئن شويد که معلم کودکتان را از نزديک بررسي مي کند و منعطف و صبور است.
داشتن رايانه در کلاس هم مي تواند به کودک کمک کند، چراکه کودکاني بيش فعال ممکن است در نوشتن با دست مشکل داشته باشند.